News
News
Kapsama giren mesleklerde çalışanlar, yılda 180 güne kadar ilave prim kazanabiliyor. Emeklilik yaşındaki indirim ise mesleğe ve çalışma süresine göre değişiyor.
Emeklilik hesabı yapan çalışanlar için yalnızca sigorta başlangıç tarihi ve ödenen primler değil, yapılan işin niteliği de önem taşıyor. SGK mevzuatındaki fiili hizmet süresi zammı sayesinde bazı mesleklerde geçirilen çalışma süreleri normalden daha fazla prim günü olarak hesaplanıyor. Ancak bu haktan yararlanmak için yalnızca ilgili meslekte çalışmak yeterli olmuyor.
SGK’nın fiili hizmet süresi zammı uygulaması kapsamında yer alan 45 meslek grubunda, işin taşıdığı risklere göre farklı oranlarda ek prim hakkı tanınıyor.
Yeraltı maden işçileri, en yüksek yıpranma payından yararlanan çalışanlar arasında bulunuyor. Bu işlerde geçirilen her 360 günlük çalışma karşılığında 180 gün ilave hizmet süresi kazanılabiliyor.
Türk Silahlı Kuvvetleri, Emniyet, Sahil Güvenlik ve MİT bünyesindeki ilgili görevlerde çalışanlar için yıllık 90 güne kadar ek hizmet süresi uygulanıyor.
Basın kartı sahibi olup mevzuatta belirtilen şartları taşıyan gazeteciler ile demir-çelik, çimento, cam ve döküm sektörlerindeki belirli işlerde çalışanlar da yılda 90 güne kadar ilave prim hakkından yararlanabiliyor.
Sağlık çalışanları arasında hekimler, hemşireler ve ilgili sağlık personeli, insan sağlığına yönelik belirli görevlerde çalışmaları halinde yılda 60 gün ek hizmet süresi kazanabiliyor. İtfaiyeciler de aynı kapsamda değerlendiriliyor.
Radyoaktif maddelerle çalışılan alanlarda görev yapan personelin yıpranma payı ise yapılan işin niteliğine göre hesaplanıyor.
Yıpranma payı uygulamasında en fazla merak edilen konu, kazanılan ek primlerin emeklilik yaşına nasıl yansıyacağı.
Mevzuata göre ilave prim günlerinin tamamı doğrudan emeklilik yaşından düşülmüyor. Genel uygulamada, gerekli çalışma şartlarını sağlayan sigortalıların kazandıkları ek hizmet süresinin yarısı yaş indiriminde dikkate alınıyor.
Yaş indirimi için genel olarak en az 3 bin 600 gün fiili hizmet süresi zammına tabi işlerde çalışma şartı aranıyor. Bazı mesleklerde ise farklı süre ve istisnalar uygulanıyor.
Genel uygulamada emeklilik yaşından en fazla 3 yıl indirim yapılabiliyor. Yeraltı maden işlerinde çalışanlar için özel hükümler bulunuyor ve yaş indirimi 5 yıla kadar çıkabiliyor.
Yıpranma payından yararlanan iki çalışanın aynı tarihte emekli olması gerekmiyor. İlk sigorta giriş tarihi, toplam prim günü, çalışma süresi ve sigortalılık statüsü emeklilik hesabını doğrudan etkiliyor.
Özel sektörde 4A kapsamında çalışanlarla kamu görevlisi olarak 4C statüsünde bulunanların emeklilik şartları farklılık gösterebiliyor.
Çalışanların kazandıkları ilave hizmet sürelerinin SGK kayıtlarına doğru işlenmesi de büyük önem taşıyor. İşverenlerin bildirimlerinde kullanılan fiili hizmet süresi zammı kodları, bu hakkın hesaplanmasında belirleyici oluyor.
Bu nedenle yıpranma payı kapsamında çalıştığını düşünen sigortalıların, hizmet dökümlerini kontrol ederek ek primlerinin kayıtlara yansıyıp yansımadığını incelemesi gerekiyor.
